میرزا محمّد علی معلم حبیب آبادی

نسخه آزمایشی
میرزا محمّد علی معلم حبیب آبادی

مرحوم میرزا محمدعلی معلم حبیب آبادی فرزند مرحوم زین العابدین در اواخر ماه محرم یا اوایل صفر سال ۱۳۰۸ هجری قمری در حبیب آباد برخوار اصفهان به دنیا آمد.

دوران کودکی خود را در خاندان نیکوسرشت و با تقوای خود سپری و در سن هفت سالگی به مکتب رفت. این کودک در زمانی کوتاه ، مقدمات علوم دینی و ادبی و تلاوت قرآن را آموخت و از هم کلاسی های خود پیشی گرفت.

او تشنه علم بود و بیشتر علوم را از افراد و اشخاص متفرقه فرا گرفت و در مجالس و معاشرت با علما عشق می ورزید.

مرحوم معلم ، تحصیلات خود را در حبیب آباد و شهر اصفهان به انجام رسانید و به دلیل معلوماتی که از علوم دینی کسب کرده بود مسائل شرعی و دینی را برای مردم با کمال فروتنی وتواضع پاسخگو بود.

مرحوم معلم حبیب آبادی در سال ۱۳۲۴ هجری قمری زبان به شعر گشود و تخلص خود را در شعر « معلم » قرار داد و سپس نام خانوادگی خویش را با همان کلمه مشهور ساخت .

مرحوم معلم در سال ۱۳۵۸ هجری قمری به اصفهان مهاجرت و در منزل شیخ غلامعلی مکتب دار ، از مشاهیر آن زمان وارد گردید و بعد از مدتی به اصرار مرحوم استاد جلال الدین همایی و مرحوم حاج میرزا رضا کرباسی در مدرسه کاسه گران حجره ای گرفت و در آنجا به تحصیل ومطالعه پرداخت و بیشتر اوقات خود را صرف تلاوت قرآن و تدبر و تأمل درآن و علوم دیگر نظیر ادبیات ، تاریخ ، ریاضیات ، شعر وترجمه و لغت سپری کرد و در آن علوم به مهارت و تخصص نایل گشت.

مرحوم معلم حبیب آبادی در اصفهان با عارفان و مدرسان و ادیبان مشهور ارتباط داشت و از پنج نفر از عارفان بزرگ اجازه روایی دریافت نمود که اسامی آنان چنین است.

حاجی محمد تقی موسوی یزدآبادی اصفهانی ، حاج شیخ محمد باقر بیرجندی ، آخوند ملامحمد حسین فشارکی ، حاج شیخ آقابزرگ تهرانی ، آیت الله حاج میرزا محمدرضا کرباسی.

مرحوم معلم در بخشی از زندگینامه خود یادآور شده ، بسیاری از علوم مقدماتی عرب و فنون ادبی و ریاضی قدیم و جدید وعلم هیئت و نجوم قدیم و تقویم رقمی را به کمک مکاتبه از مرحوم میرزا محمدعلی (فاضل) رجائی زفره ای یاد گرفتم.

میرزا محمدعلی معلم در مدرسه کاسه گران ، حوالی مسجد جامع اصفهان کتابهای چون البهجه المرضیه و مضنی اللبیب را تدریس می کرد. وی از بیست سالگی به تحقیق و نویسندگی روی آورد و بیش از ده هزار صفحه مطلب آن هم با سند و مدرک و مرجع نوشت. ایشان در تألیف شرح حال افراد هیچ گاه از خود تعصب به خرج نمی داد و عفت کلام را کاملاً رعایت می نمود.

مرحوم معلم وقتی به اصفهان مهاجرت کرد به پیشنهاد هم ولایتی خود مرحوم محمدعلی مکرم در کتابخانه شهرداری مشغول بکار شد و مدتی از عمر خود را به عنوان کتابدار سپری نمود.

او توانست با حقوق ناچیزی که از شهرداری می گرفت از چندین جلد کتاب که نوشته بود ، دوجلد از مکارم الاثار را با هزینه خود به چاپ برساند.

مرحوم معلم مدت کوتاهی هم در اوایل تأسیس کتابخانه مدرسه صدراصفهان مشغول به کار شد.

عالمان و ادیبان و اساتیدی که از محضر استاد مرحوم معلم استفاده کرده اند می توان از مرحوم آیت الله حاج شیخ عباسعلی ادیب ، آیت الله حاج سید حسن فقیه امامی ، استاد سید جلال همایی ، شیخ محمد باقر ساعدی ، آیت الله سید محمدعلی روضاتی ، استاد فضل الله ضیاءنور ، شیخ حسین آل محفوظ ، سید عباس کاشانی را نام برد.

مرحوم معلم علاقه زیادی به قرآن داشت و گفته بود سی سال است که در سفر هر روز یک جزء قرآن را با تأنی در معانی و مفاهیم آن خوانده ام  و این روش را حتی یک روز هم ترک نشده است.

ایشان همچنین ارادت خاصی به خاندان رسالت داشت و در جلد پنجم کتاب مکارم الاثار بابی به نام خمسه طیبه ( اصحاب کساء ) افتتاح نموده است.

مرحوم معلم تا ماه رمضان سال ۱۳۹۵ هجری قمری (آخرین ماهی که درک کرد ) فریضه روزه داری را به خوبی انجام ومراسم عبادت و تلاوت قرآنش چیزی کم نشد . معلم حبیب آبادی مرد عبادت و تقوا بود . برای او سستی در امر نماز و روزه خواری هیچ مفهومی نداشت و هیچ گاه از عبادت احساس خستگی نمی کرد و خود را ملزم به امور دینی می دانست .

مرحوم معلم پس از آنکه همسر خوب و با وفایش را از دست داد ، دیگر تاب و توانش روبه کاستی رفت ، کمتر مطالعه می کرد و روز به روز بیماری و ضعف بر او چیره می گردید.

مرحوم معلم حبیب آبادی در روز سه شنبه ۲۲ رجب سال ۱۳۹۶ هجری قمری برابر با ۲۹ تیر ماه ۱۳۵۵ هجری شمسی روح پاکش مهمان عرشیان گردید و در آرامستان حضرت زینب حبیب آباد به خاک سپرده شد. به مناسبت رحلت آیت الله معلم حبیب آبادی ، حضرت آیت الله سید محمد صادق البحرالعلوم نجفی پیام تسلیتی برای آیت الله روضاتی در۲۶ شعبان سال ۱۳۹۶ هجری قمری ارسال نمود.

مرحوم حضرت آیت الله شیخ عباسعلی ادیب ، مرحوم استاد جلال الدین همایی ، استاد منوچهر قدسی ، شاعر معاصر مرتضی هادوی فرد (نامی) ، حاج آقا سید حسین مرندی ، فاضل بزرگوار حاج سید مجتبی کیوان ، ادیب توانا حاج سید رضا بهشتی (دریا ) ، سخنور نامی عبد الکریم بصیری ، شاعر نامدار حسن بدنیا (متین) ، دانشمند فرزانه حاج سید حسین عریضی و ادیب برومند فضل الله اعتمادی خویی ، در رثای معلم حبیب آبادی اشعاری سروده و مطالبی نوشته اند که در یاد نامه آن مرحوم درج شده است.

مهم ترین و معروف ترین اثر معلم حبیب آبادی کتابی است تحت عنوان ( مکارم الاثار در احوال رجال دوره قاجار ) در ۱۲ جلد که ۸ جلد آن به چاپ رسیده است.

درواقع شهرت معلم حبیب آبادی مربوط به سالی است که نخستین جلد کتاب در سال ۱۳۳۷ هجری قمری انتشار یافت و وسعت اطلاعات خود را به همگان نشان داد. البته اگر اهتمام فاضل فرزانه حضرت آیت الله روضاتی نبود این اثر به چاپ نمی رسید.

دیگر آثار حضرت آیت الله معلم حبیب آبادی

۱ – کشف الخیبیه عن مقبره الزینبیه سال تألیف ۱۳۵۲ هجری قمری در رابطه با بی بی زینب ( زینبیه ).

۲ – عراضه الاخوان در سفر نامه خراسان سال تألیف ۱۳۳۸ هجری قمری.

۳ – مقامات معنوی در ذکر فضلای معاصر.

۴ – چهل حدیث.

۵ – احوال علماء مسجد شاهی اصفهان  شرح حال چهار نفر از علمای این خاندان.

۶ – امالی در متفرقات رجالی  برخی از ترجمه ها و اجازات روایی.

۷ – اربعین در حدیث.

۸ – اجزایی در حدیث ومطالب متفرقه.

۹ – احوال شیخ الاسلام های اصفهان.

۱۰ – احوال شیخ محمدرضا مسجد شاهی.

۱۱ – مجموعه سروده ها از خودش در سه جلد شامل شعر های عربی و فارسی.

۱۲ – اشعار متفرقه از دیگران در دوجلد.

۱۳ - جعبه ، در مطالب متفرقه مانند کتب کشکول.               

۱۴ – رساله در شرح حال اقا سید محمدحسن مجتهد موسوی اصفهانی.

۱۵ – رشحات سمایی در شرح حال شیخ بهایی.

۱۶ – رساله ای در احوال و اولاد حاج سید محمد باقر بید آبادی.

۱۷ – الکلمات الجامعات شامل فهرست کامل مجلدات روضات الجنات.

۱۸ – الکلمات العالیات در حاشیه بر کتاب روضات الجنات.

۱۹ – فهرست تالیفات اساتید و مشایخ همراه با ذکر تالیفات خودش.

۲۰- فهرست کتاب مجالس المومنین قاضی نورالله شوشتری.

۲۱ – لئالی البحور در توقیعات ایام وشهور.

۲۲ – مختصر التواریخ شامل برخی وقایع در آغاز هجرت تا سال ۱۳۴۴ هجری قمری.

۲۳ – مکمل الافهام جزوه ای در علم رجال به زبان عربی.

۲۴ - مراسلات علمی مقالات متفرقه ومجموعه جواب علما.

۲۵ – رساله ای در احوال شیخ مرتضی انصاری وشاگردان ایشان.

۲۶ – حواشی تعلیقات فراوان برکتاب تذکره القبور ملا عبدالکریم گزی.

 ۲۷ - حاشیه براحسن الودیعه که تدوین شده است.

۲۸ – حواشی متفرقه بر بسیاری از کتابهای تاریخ ، رجالی ، ادبی ،کلامی و...

۲۹ – رساله اشعریین قمیین که به نام فهرست اسماء رواه اشعریین قم معروف است.

۳۰ – فهرست کتب ملکی خود و اجمالی از احوال مؤلّفین آنها.

۳۱ – کتاب قبور عتبات عالیات وقبور واقعه در بین راه آن از اصفهان تا کربلا ونجف.

۳۲ – شرح حال شیخ الرئیس ابو علی سینا.

۳۳ – رساله ای در شرح حال خاندان حاج محمد ابراهیم کرباسی.

۳۴ – استدراکات و مطالب اصلاحی وتکمیلی برای کتاب الذریعه.

۳۵ – مقدمه نویسی و توضیحات برکتابهای که در اختیار خود وبرخی دوستانش بوده.

مجموعه تصاویر

میرزا محمّد علی معلم حبیب آبادی
میرزا محمّد علی معلم حبیب آبادی
میرزا محمّد علی معلم حبیب آبادی

برچسب ها

دیدگاه‌ها

تصویر میهمان
میهمان
تلخیص کتاب ( کشف الخبیه عن مقبره الزینبیه ) این کتاب اثر جناب عالم ، محقق وفاضل آقای میرزا محمدعلی معلم حبیب آبادی در سال ۱۳۵۲ قمری برابر با ۱۳۱۲ شمسی چاپ ودر قطع جیبی انتشار یافته است. مؤلف کتاب می فرمایند : چون در چند ماه پیش از این تا کنون امام زاده زینبیه اصفهان شهرت وعنوانی فراوان پیدا کرده ومنشأ آن عبارتی بوده که در کتاب مرحوم شیخ ابوالحسن عمری رحمت ا... علیه یافت شده است لذا این فقیر ناچیز خامه ی شکسته برگرفته و مطالبی چند راجع اولاد انام علیهم السلام و تواریخ برخی از علمای اعلام وفضلای ایام بدان ضمیمه نمود و نام آن را کشف الخبیه عن مقبره الزینبیه نهاد و اینک که روز دوشنبه بیست و سوم ربیع الاول سنه ۱۳۵۲ قمری است شروع به تألیف آن کرده و مقاصد منظوره را در طی چند مطلب قرارداد . پس بدان که در بیرون از دروازه ی طوقچی اصفهان به سمت شمال در راه اردستان تقریباً دو ثلث فرسخ از دروازه شهر در کنار غربی جاده بقعه مختصری در درون صحن کوچکی در زیر گنبد آجری واقع و معروف به سحه زینب بود و هیچ انتسابی به یکی از ائمه از حضرت کاظم (ع) یا غیره عنوان واشتهاری نداشت وآنچه با خود به خاطر داریم واز قدما شنیده ایم فقط به همان کلمه ی سحه زینب مشهور بود تا آنکه در ماه ذی الحجه سنه ۱۳۵۱ ماضیه ناگهان شهرتی پیدا کرد که آن زینب دختر حضرت موسی ابن جعفر (ع) است وپس از تحقیقات معلوم شد که منشأ آن کتاب بدایع الانوار بوده و ما خود در ماه صفر سنه ۱۳۵۲ جاریه در مشهد مقدس آن کتاب را دیده و عبارت مرقومه در آن چنین بود ( صاحب مجدی دو دختران را زینب نام برده و یکی را نامبرده که مدفون است در قریه ی ارز نان از قرای اصفهان ) لیکن تعیین نموده است که زینب کبری است یا صغری . وکتاب مجدی معتبر و قدیمی در انساب و مؤلف آن مرحوم شیخ ابوالحسن عمری از مشاهیر علمای نسابه است ولازم شد که کتاب مجدی نیز ملاحظه شود و معلوم شد که نسخه ای از آن در نزد جناب حاج امین الوعظین تهرانی یافت می شود ، پس ما در روز یکشنبه غرّه ربیع الاول در مراجعت از خراسان به منزل او در تهران رفته وخود در نسخه ی مجدی پس از نام زینب دیدیم که بدین عبارت نوشته بود : این قبر در قریه ی ارزنان موجود بوده زیرا که او میگوید که سحه زینب که مدفون در قریه ارزنان از قرای اصفهان است دختر موسی کاظم (ع) بلاواسطه می باشد و این تصریح بلاواسطه بودن بیشتر سبب صحت نسب می باشد . اما لفظ سحه که در این عبارت واقع شده به معنی ستی است که بی بی می باشد . اما قریه ارزنان که محل دفن این مخدره را در این عبارت در آن به یقین کرد پس از دیهات قدیمه ی اصفهان است . یاقوت حموی در کتاب معجم البلدان در حرف الف والرا می گوید ارزنان از قراء اصفهان و از نقل این عبارت قدمت قریه ی ارزنان است که موجود بودن آن در زمان خود علیا مخدره زینب معلوم می شود.
تصویر سر دبیر
سر دبیر
عرض سلام و ادب خدمت شما همراه گرامی،از اینکه تلخیص کتاب ( کشف الخبیه عن مقبره الزینبیه ) را برای ما ارسال کردید،بسیار متشکریم.

افزودن دیدگاه جدید

۵ + ۸ =

تمامی حقوق این پایگاه متعلق به موسسه خیریه قائم آل محمد (عج) حبیب آباد می باشد .
Copyright © 2016-2017 All rights reserved.‎